Ga naar de inhoud

Gasten: Ellis van der Weerden & Nathan Stukker

In veel gemeenten is de waarde van sport en preventie al jaren bekend, maar in de praktijk raakt het vaak ondergesneeuwd door grotere beleidsdossiers. In aflevering 36 van de Sport & Samenleving Podcast gaat het over hoe je samenwerking versterkt: door te gunnen, vertrouwen op te bouwen en samen doelen vast te houden. Ook bespreken onze gasten hoe gemeenten sport en preventie structureler kunnen verankeren. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht biedt het gesprek een actueel perspectief op keuzes die de komende raadsperiode bepalend worden voor gezondheid, leefbaarheid en kansengelijkheid.

“Samenwerking lukt pas als je elkaar iets gunt”

Deze aflevering aan het woord: Ellis van der Weerden, directeur-bestuurder van Team Sportservice, en Nathan Stukker, partner bij BMC. Vanuit hun dagelijkse werk met gemeenten, sportorganisaties en maatschappelijke partners zien zij hoe samenwerking tot stand komt, waar het stokt en welke houding het verschil maakt. Wat zij keer op keer terugzien, is dat echte vooruitgang begint bij de bereidheid om ruimte te geven aan andere partijen en perspectieven. Die wederkerigheid vormt de basis voor duurzame samenwerking in het sociaal en sportief domein, zeker nu veel gemeenten zoeken naar stabiliteit en richting in aanloop naar de nieuwe raadsperiode.

Samenwerking begint bij houding

Samenwerking ontstaat niet door nieuwe overlegstructuren, maar door een manier van werken waarin partners elkaar ruimte geven. Het gaat om een houding die samenwerking niet kleiner maakt, maar juist vergroot. Het gaat om de bereidheid om voorbij de eigen logica te denken en te accepteren dat oplossingen soms bij anderen beginnen. “Het echte probleem gaat veel meer over hoe je met elkaar kijkt naar hoe je de samenleving inricht. Dat is een andere vraag dan hoe je met budgetten omgaat,” aldus Nathan Stukker. Wanneer gemeenten partners deze ruimte gunnen, wordt samenwerken een vanzelfsprekender onderdeel van beleid.

“Dit zijn aanpakken van de lange adem. Je hebt niet over een jaar fantastische resultaten. Het consistent doortrekken van beleid gaat opbrengsten opleveren. Maar dat betekent volhouden.” – Nathan Stukker

De lange adem maakt beleid sterker

Valpreventie, leefstijlloketten, buurtsportcoachnetwerken: veel bewezen interventies vragen tijd om effect te hebben. Toch worden ze vaak in te korte cycli beoordeeld. Nathan: “Dit zijn aanpakken van de lange adem. Je hebt niet over een jaar fantastische resultaten. Het consistent doortrekken van beleid gaat opbrengsten opleveren. Maar dat betekent volhouden.”

Ook Ellis gaf aan hoe essentieel duurzaamheid is. Gemeenten die meerjarig investeren, oogsten later gezondheidswinst en lagere zorgdruk. “Als wij onze gezondheid niet beschermen, krijgen we gigantische kosten. Wat je nu ziet in de ketenaanpak bij valpreventie is geweldig. Maar dat lukt alleen als je durft te investeren en de tijd neemt,” zegt Ellis.

“Als wij onze gezondheid niet beschermen, krijgen we gigantische kosten. Wat je nu ziet in de ketenaanpak bij valpreventie is geweldig. Maar dat lukt alleen als je durft te investeren en de tijd neemt” – Ellis van der Weerden

Professionals weten wat werkt

Wie dagelijks in buurten werkt, ziet wat inwoners nodig hebben. In het gesprek werd benadrukt dat lokaal vakmanschap beter rendeert wanneer professionals ruimte krijgen. Nathan Stukker: “Geef ruimte aan mensen in de praktijk die er echt verstand van hebben. Wanneer zij de ruimte krijgen om in die gemeenschappen waar ze actief zijn het werk te doen, dan ga je pas echt beweging zien.”

Het is precies deze combinatie van lokale kennis en professionele ruimte die beleid werkend maakt. Ellis: “Iedereen heeft zijn eigen systeem, je moet soms over je schaduw heen stappen. Maar als je dat doet, dan zie je ineens de opbrengsten.”

Grip houden zonder te verstikken

Voor veel beleidsmakers is het vinden van de juiste balans tussen sturing en professionele ruimte een terugkerend vraagstuk. In de podcast maakten zowel Ellis als Nathan duidelijk dat grip niet ontstaat door meer controle, maar door heldere afspraken aan de voorkant en regelmatig contact met partners in de uitvoering. Nathan benadrukte dat raadsleden vooral behoefte hebben aan inzicht in wat er gebeurt, zonder dat alles dichtgeregeld wordt. Terwijl Ellis liet zien dat grip in de praktijk juist sterker wordt wanneer samenwerkingsrelaties goed zijn. Voor gemeenten betekent dit dat sturen op richting en effecten effectiever is dan detaillistisch toezicht. Zo blijft de koers helder, zonder de dynamiek in wijken te blokkeren.

“Iedereen heeft zijn eigen systeem, je moet soms over je schaduw heen stappen. Maar als je dat doet, dan zie je ineens de opbrengsten.” – Ellis van der Weerden

Wat gemeenten nu kunnen meenemen richting de verkiezingen

De inzichten uit de aflevering sluiten nauw aan bij de keuzes die de komende raadsperiode gemaakt moeten worden. Nathan schetste scherp hoe belangrijk het is dat gemeenten niet blijven denken in losse projecten, maar in samenhang en continuïteit. Ellis benadrukte dat structureel investeren in partnerschappen – in plaats van in korte beleidsimpulsen – noodzakelijk is om echt gezondheidswinst te boeken.

Voor beleidsmakers betekent dit inzetten op meerjarige akkoorden, stabiele samenwerking met lokaal vakmanschap en het borgen van sport en preventie als structureel onderdeel van een sterke sociale basis. De verkiezingen bieden een kans om prioriteiten te verleggen en sport niet langer als losse voorziening te beschouwen, maar als onderdeel van de basisinfrastructuur van een gezonde en leefbare gemeente.

Over onze gasten

Portretfoto's tijdens opname: van links naar rechts: Ellis van der Weerden, Nathan Stukker en host Lennart Booij

Ellis van der Weerden, directeur-bestuurder van Team Sportservice. Over waarom ze sport: “Omdat ik zelf heb ervaren wat het doet voor mijn fysieke welzijn en hoe lekker ik me voel als ik sport. Maar ook als ik heel veel stress heb, heb ik ontdekt dat als ik dan een rondje ga hardlopen, dat ik daar enorm van opknap en dat er heel veel stress weg is.”

Nathan Stukker, partner bij BMC, over wat sport voor hem betekent: “Voor mij is het ook wel buiten zijn. En ik zie het bij mijn drie kinderen wat het belang van sport voor hen is: je eigen team, je eigen omgeving, je eigen sport ontdekken die je leuk vindt.”

Luister nu naar aflevering #36 van de Sport & Samenleving‑podcast en ontdek hoe gemeenten, professionals en partners samenwerken aan duurzaam sport- en preventiebeleid, met ‘gunnen’ als sleutel.

Abonneer je op de podcast

Geen aflevering meer missen? Abonneer je dan op de Sport & Samenleving Podcast. Deze is beschikbaar via onderstaande podcast apps. Maak uw keuze en veel luisterplezier!

Spotify Podcasts
Pocket Cast
iTunes

Shownotes

Als Team Sportservice Zuid-Holland coördineren en beheren wij het platform van de Landelijke Academie Buurtsportcoaches (LAB) voor de regio Zuidwest. De verschillende regionale academies voorzien buurtsportcoaches (en andere sportprofessionals) van relevant en toegankelijk scholingsaanbod. Zo blijven zij zich ontwikkelen, bewegen zij mee met veranderingen en kunnen zij lokaal het verschil (blijven) maken met sport en bewegen. De toegevoegde waarde van de regionale academies voor buurtsportcoaches lichten wij graag verder toe.

DE ROL VAN DE BUURTSPORTCOACH

Buurtsportcoaches spelen een steeds belangrijkere rol bij het behalen van lokale ambities. Denk aan het stimuleren van een gezonde leefstijl, het versterken van sociale verbindingen en het vergroten van de leefbaarheid in wijken. De buurtsportcoach vervult hierin meerdere rollen: uitvoerend, ondersteunend, initiërend en/of verbindend. In plaats van hun rol vanuit de beleidskant te belichten, is het juist ook van belang om de toegevoegde waarde vanuit de inwonerskant te bekijken. We vergeten namelijk soms waarom hun werk zo betekenisvol is. De buurtsportcoach staat midden in de wijk, weet wat er speelt en kan zodoende snel inspelen op de behoeftes. Zij brengen inwoners in beweging (letterlijk én figuurlijk), nemen drempels weg en begeleiden hen stap voor stap naar gezonder leven. Zo maken zij direct impact op het leven van de inwoner. Blijven ontwikkelen is daarbij essentieel.

NIEUWE INZICHTEN IN DE PRAKTIJK BRENGEN

In Zuid-Holland wordt dagelijks duidelijk hoe gerichte scholing de buurtsportcoaches helpt om hun werk beter uit te voeren. Zo volgde Daniëlle van der Zanden, beweegcoach in Schiedam, de cursus ‘Meer Bewegen voor Ouderen’. Daniëlle legt uit: “Dankzij deze cursus heb ik meer inzicht gekregen in sporten voor senioren. Waar moet je rekening mee houden? En hoe kun je vernieuwen binnen kaders en beperkingen? De antwoorden daarop bieden relevante inzichten die ik kan inzetten in mijn dagelijkse werkzaamheden.

GOEDE SCHOLING

Het is voor de buurtsportcoach belangrijk om zich te blijven ontwikkelen. Daniëlle licht dit toe. “In mijn rol zorg ik voor coördinatie en verbinding in de wijk. Daarbij kijk ik hoe we initiatieven op het gebied van sport en bewegen kunnen ondersteunen en uitvoeren. Het is belangrijk dat ik over verschillende onderwerpen en thema’s genoeg kennis heb, zodat ik gerichter kan helpen en mensen met elkaar kan verbinden. De kennis en praktische handvatten uit de cursussen kan ik goed gebruiken en delen met de lokale partijen waarmee ik samenwerk. Zij werken dagelijks met deze doelgroep, dus deze informatie is voor hen heel waardevol. Door goede scholing kan ik méér impact maken dan voorheen.”

DE KRACHT VAN SCHOLING EN DOORONTWIKKELING

Er worden steeds meer scholingen aangeboden voor buurtsportcoaches, zowel verdiepend als verbredend. Via deze vaak praktijkgerichte scholingen doen de professionals nieuwe kennis op, zodat ze slagvaardiger kunnen opereren. Een aantal voorbeelden op een rijtje:

Om ervoor te zorgen dat het scholingsaanbod blijft aansluiten bij de behoeften van buurtsportcoaches, wordt regelmatig een behoeftepeiling uitgevoerd. Wanneer er vraag is naar aanbod dat nog ontbreekt, wordt dit ontwikkeld. Op deze manier kan een buurtsportcoach gerichte keuzes maken die passen bij diens carrièrepad, maar die ook aansluiten bij wat er speelt in de wijk. Zo bouwen we samen aan sterke professionals die inwoners in beweging brengen. Tegelijkertijd werken we aan een toekomstbestendige sport- en beweegsector en aangrenzende domeinen zoals preventie.

Bekijk het scholingsaanbod in de regio Zuid-West

VRAGEN EN MEER INFORMATIE

Wil je meer weten over de Landelijke Academie Buurtsportcoaches (LAB) en/of het cursusaanbod in Zuid-Holland? Neem dan contact op met Danique Agterberg via dagterberg@teamsportservice.nl of 06-25468622.

*Waar in het artikel ‘buurtsportcoach’ staat, worden ook alle andere professionals, die vanuit de rijksregeling ‘Brede Regeling Combinatiefuncties’ worden betaald, bedoeld.

Team Sportservice Zuid-Holland en de Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) slaan de handen ineen om de zwemsport in de provincie te versterken. Om zwemverenigingen vitaal te houden, is er in Nederland een breed aanbod aan clubondersteuning. Dat aanbod is waardevol, maar door de hoeveelheid initiatieven is het niet altijd duidelijk welke ondersteuning beschikbaar is en waar verenigingen terechtkunnen. Dankzij deze samenwerking kunnen we zwemverenigingen in Zuid-Holland gerichter en overzichtelijker ondersteunen.

Danique Agterberg, coördinator Provinciale Projecten bij Team Sportservice, is blij met de samenwerking: ‘Als verbinder gaan we in gesprek met zwemverenigingen om hun behoeften te achterhalen. Zo versterken we het netwerk en creëren we nieuwe kansen voor zwemverenigingen. Ik kijk ernaar uit om samen met de KNZB te werken aan een toekomstbestendige zwembranche in Zuid-Holland.’

De samenwerking richt zich op het relatiebeheer met de zwemverenigingen in de provincie, waarbij wij de provinciale verbinder zijn tussen zwemverenigingen, gemeenten en de KNZB.

Paulien van den Boogaard, programma coördinator KNZB, over het belang van de samenwerking op provinciaal niveau. “De samenwerking sluit aan bij onze ambitie om zwemverenigingen zo dicht mogelijk bij huis te ondersteunen. Door samen te werken met Team Sportservice Zuid-Holland creëren we overzicht, versterken we het netwerk en zorgen we ervoor dat verenigingen sneller en gerichter geholpen worden bij hun vraagstukken,”

Provinciale accountmanagers

De samenwerking binnen de provincie Zuid-Holland sluit aan bij de bredere ambitie van de KNZB om met lokale uitvoerders samen te werken volgens de één-loketgedachte Clubondersteuning, zoals bedoeld in Sportakkoord II. Zo is er in elke provincie een coördinator actief die het relatiebeheer met zwemverenigingen en sportbonden oppakt. In Zuid-Holland vervult Danique deze rol namens Team Sportservice.

Deze samenwerking draagt bij aan ons doel om iedereen, van 0 tot 100 jaar, fit en vitaal te houden. Door gerichte ondersteuning versterken we de positie van zwemverenigingen: kansen worden benut en uitdagingen pakken we gezamenlijk op. Zo werken we samen aan een gezonder Zuid-Holland, waarin zoveel mogelijk sporters samen in beweging (kunnen) komen.

Brede en op maat gemaakte ondersteuning

Danique fungeert binnen deze samenwerking als schakel tussen de verschillende partijen. ‘We bieden gerichte ondersteuning op thema’s zoals clubontwikkeling, ledenwerving en -behoud, lokale sportakkoorden en duurzame sportinfrastructuur. Bij inhoudelijke vragen helpen wij verenigingen door hen te verbinden met de juiste middelen of deskundigen binnen het netwerk.’

Daarnaast worden er bijeenkomsten georganiseerd waarin verenigingen en bonden worden geïnformeerd over diverse ondersteuningsmogelijkheden. Denk hierbij aan de inzet van buurtsportcoaches, het Sport Professionals Netwerk, ondersteuning via Rabobank Clubsupport, de Lokale Sportakkoorden en de samenwerking tussen sportgenerieke en sportspecifieke partners.

Dankzij deze aanpak kunnen zwemverenigingen in Zuid-Holland profiteren van een brede en op maat gemaakte ondersteuning, waarbij de samenwerking tussen landelijke en provinciale partijen optimaal wordt benut.

Vragen en meer informatie

Zwemverenigingen in Zuid-Holland met vragen of ondersteuningsbehoeften kunnen contact opnemen met Danique Agterberg via dagterberg@teamsportservice.nl of 06-25468622.

Wij ondersteunen gemeenten in Zuid-Holland bij een brede en op maat gemaakte aanpak van valpreventie. Het doel is om valincidenten onder ouderen te voorkomen en ervoor te zorgen dat zij langer fit, mobiel en zelfstandig blijven. In drie delen laten we zien wat de aanpak inhoudt en deelt deelneemster Annet Zweistra, inwoonster van de gemeente Molenlanden, haar ervaringen. Deel 3: de stap naar structureel beweegaanbod. Ouderen krijgen advies hoe zij na de valpreventietraining In Balans actief aan hun gezondheid kunnen blijven werken.

De deelnemers hebben de tienweekse valpreventietraining In Balans afgerond, het certificaat is binnen en er wordt voldaan koffie gedronken. Dan volgt natuurlijk de vraag: wat nu? Volgens Mark Scheer, gecertificeerd oefentherapeut en collega buurtsportcoach, is het belangrijk dat de ouderen na het voltooien van de training blijven bewegen. ‘Hierdoor blijft hun conditie op peil’, zegt hij. ‘De ouderen verkleinen zo hun valrisico en kunnen langer zelfstandig blijven wonen. Het mooie is dat de deelnemers zelf ook heel gemotiveerd zijn om te blijven bewegen. De meesten vinden het jammer dat de cursus stopt.’

Blijven bewegen

Ook Annet Zweistra (80) is vastbesloten om te blijven bewegen, nu ze de valpreventietraining In Balans heeft afgerond. Wat het gaat worden, weet ze nog niet. ‘Bij mij in het dorp is een wandelgroepje. Ik hou erg van wandelen, maar een vast moment in de week kan voor mij lastig zijn. Dat komt door een aandoening aan mijn voeten. Er zijn dagen dat ik uren kan lopen, maar ook dagen dat ik niet verder kom dan honderd meter. Een gymnastiekgroepje voor ouderen in het dorp lijkt me ook leuk. Dat sluit mooi aan bij de valpreventietraining. Bovendien: het is gezellig en je leert weer nieuwe mensen kennen.’

Volgens Mark kunnen de deelnemers na de In Balans training kiezen uit verschillende beweegactiviteiten. Mark: ‘Tijdens een van de laatste lessen bespreek ik met de deelnemers wat hun wensen zijn en welke activiteit bij hen past. Wij hebben goede contacten met sport- en beweegaanbieders in diverse gemeenten. Hierdoor kunnen wij deelnemers heel gericht advies geven en begeleiden naar het structurele beweegaanbod.’

Samen wandelen

Een leuke optie is QR-Fit. Mark: ‘Tijdens deze wandelroute scan je onderweg de QR-codes. Je krijgt dan filmpjes te zien van beweegoefeningen die je direct kunt nadoen. Je kunt zo’n route individueel doen, maar ook samen. In Nieuw-Lekkerland is net een groepje ouderen begonnen na het afronden van de In Balans training. Ook wie de cursus niet heeft gevolgd, kan gewoon aansluiten.’

Daarnaast zijn er in verschillende gemeenten beweeggroepen voor ouderen. Deelnemers doen hier onder begeleiding van een trainer oefeningen. Mark: ‘Het programma van deze groepen sluit vaak mooi aan bij wat zij geleerd hebben tijdens de In Balans training. Zo is er in de gemeente Papendrecht de “Beweegtuin”. De lessen zijn heel laagdrempelig, zodat iedereen mee kan doen. Als het mooi weer is, wordt er buiten gesport, in de wintermaanden vinden de beweegactiviteiten binnen plaats. In de gemeente Molenlanden kunnen ouderen meedoen aan een beweeggroep op de woensdagochtend. De les wordt gegeven op de plek waar wij eerder de In Balans valpreventietraining organiseerden.’

Activiteiten van sportclubs

Ook zijn er sportclubs die activiteiten organiseren, zoals “walking sports” en beweegochtenden voor ouderen. Mark: ‘Een mooi voorbeeld is “Meer Bewegen voor Ouderen” in de gemeente Molenlanden. Dit is een vervolg op de In Balans training. In de leegstaande kantine van V.V. Goot-Ammers kunnen ouderen beweeglessen volgen en zo lekker actief blijven. De voetbalclub trakteert deelnemers op een kopje koffie na afloop.’

Team Sportservice vervult ook een kartrekkersrol bij het opzetten van beweegactiviteiten voor ouderen. Mark: ‘We benaderen actief sportclubs die hiervoor openstaan. Zij willen vaak maar al te graag iets doen voor ouderen, maar weten niet goed hoe ze deze doelgroep moeten bereiken. Onze clubondersteuners adviseren en ondersteunen sportclubs graag bij het opzetten van activiteiten. Wij kennen de deelnemers van de In Balans training en kennen hun wensen. Zo kunnen we ouderen en sportclubs bij elkaar brengen. Dat is precies onze rol als verbinder.’

Vrijwilliger bij de Fit Test

Annet heeft nog niet besloten welke beweegactiviteit het wordt, maar ze is al wel vrijwilliger geworden bij de Fit Test. ‘Als vrijwilliger schrijf ik de uitslagen van deelnemers op: hun lichaamslengte en gewicht, maar ook hun scores op bijvoorbeeld hand-oogcoördinatie en armlenigheid. Het is hartstikke gezellig en leuk om te doen. Toen ik me aanmeldde voor de Fit Test, vroegen ze of ik wilde helpen. Ik heb meteen ja gezegd. Ik heb jaren vrijwilligerswerk gedaan en weet hoe leuk het is.’

Volgens Mark zijn de vrijwilligers goud waard. ‘Tijdens de Fit Test zijn er ongeveer tien testonderdelen en bij elk onderdeel staat een vrijwilliger. We moedigen deelnemers van eerdere testen of cursussen aan om vrijwilliger te worden. Zo bouwen we per gemeente een vaste groep van vrijwilligers op. Wij zijn heel blij met hun inzet.’

Vragen en meer informatie

Heb je vragen of wil je meer weten over onze brede valpreventieaanpak of ben je benieuwd wat onze clubondersteuners voor je kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op via zuidholland@teamsportservice.nl.

Stichting Charitas de Mol doneert dit jaar € 20.000,- aan het Volwassenenfonds Sport in Gouda. Het geld wordt gebruikt voor waardebonnen waarmee deelnemers sportkleding kunnen kopen. De samenwerking werd op donderdag 22 januari officieel bevestigd. De intentie is om deze steun in 2027 en 2028 voort te zetten. Vanuit Team Sportservice coördineren wij de fondsenactiviteiten van het Volwassenenfonds in onder andere de provincie Zuid-Holland.

Het Volwassenenfonds Sport helpt Gouwenaars met een laag inkomen om mee te doen aan sport. Het fonds betaalt (een deel van) de contributie van sportclubs. Zo kunnen meer volwassenen actief blijven zonder geldzorgen. Aanvragen lopen via een intermediair, zoals een buurtsportcoach, schuldhulpverlener of huisarts. Het bedrag gaat daarna direct naar de sportclub. Daardoor blijft het overzicht duidelijk voor zowel deelnemer als club.

Naast contributie hebben deelnemers vaak kleding nodig om te kunnen sporten. De bijdrage van Charitas de Mol zorgt ervoor dat het Volwassenenfonds ook in 2026 waardebonnen kan aanbieden voor sportkleding. Een waardebon heeft een waarde van € 50,- en kan eens in de 24 maanden worden aangevraagd. Hiermee kunnen naar verwachting 400 Gouwenaars worden geholpen. “Wij streven ernaar zoveel mogelijk volwassenen in de gemeente Gouda te bereiken en hen te stimuleren om te sporten”, zegt Jürgen Wouters, Regiomanager Fondsen van Team Sportservice, dat namens het Volwassenenfonds de uitvoering van de regeling verzorgt. “Heel mooi dat we met deze donatie daar wat extra hulp bij krijgen.”

De gemeente Gouda investeert jaarlijks € 125.000,- in het Volwassenenfonds Sport. Met dit bedrag worden de contributies voor sportactiviteiten ondersteund. De extra steun van Charitas maakt het mogelijk om ook de benodigde sportkleding toegankelijk te houden. Wethouder Jan Kees Oppelaar: “Iedereen moet kunnen sporten, ongeacht de financiële situatie. Dankzij de bijdrage van Charitas kunnen we nog meer inwoners helpen. Goede sportkleding maakt echt het verschil. Deze samenwerking laat zien hoe we in Gouda samen werken aan een gezonde en actieve stad, waar iedereen mee kan doen.”

Charitas de Mol draagt het komende jaar maximaal € 20.000,- bij aan dit project. “Daarmee helpen we samen maar liefst 400 Gouwenaars per jaar aan sportkleding en -spullen. Zo zorgen we dat iedereen zich goed kan kleden voor sport en bewegen, zonder dat dit een financiële belemmering vormt, aldus Charitas De Mol. Charitas heeft de intentie om ook in 2027 en 2028 een bijdrage te leveren, afhankelijk van de ervaringen in 2026.

Vragen en meer informatie

We helpen je graag!

Heb je een vraag over het Volwassenenfonds Sport & Cultuur? Of ben je benieuwd naar de samenwerkingsmogelijkheden? Neem dan contact op met Jürgen Wouters.

Jürgen Wouters

Regiomanager Fondsen

Wij ondersteunen gemeenten in Zuid-Holland bij een brede en op maat gemaakte aanpak van valpreventie. Het doel is om valincidenten onder ouderen te voorkomen en ervoor zorgen dat zij langer fit, mobiel en zelfstandig blijven. In drie delen laten we zien wat de aanpak inhoudt en deelt deelneemster Annet Zwijstra, inwoonster van de gemeente Molenlanden, haar ervaringen. Deel 2 staat in het teken van de valpreventiecursus In Balans, waarbij 65-plussers in tien weken tijd werken aan het verbeteren van hun spierkracht, balans, coördinatie en lenigheid.

Ouderen met een matig valrisico – vastgesteld tijdens de Fit Test (lees deel 1) – kunnen deelnemen aan de valpreventiecursus In Balans. Tien weken lang doen zij twee keer per week allerlei spierversterkende oefeningen. ‘Het is een complete aanpak’, zegt Mark Scheer, buurtsportcoach van Team Sportservice en gediplomeerd oefentherapeut van de In Balans cursus. ‘De deelnemers werken aan hun spierkracht, balans, coördinatie en lenigheid. Daarnaast bespreken we hoe je risico’s in en om het huis verkleint. Denk aan het wegwerken van losse snoeren op de vloer of het plaatsen van handgrepen in de badkamer. Iedere deelnemer krijgt een cursusboek mee met alle oefeningen en adviezen voor een veilige woonomgeving.’

‘IK WORD HIER ALLEEN MAAR BETER VAN’

Ook Annet Zweistra heeft de In Balans cursus gevolgd. ‘Ik was blij dat ik in aanmerking kwam voor de cursus’, zegt ze. ‘Uit de Fit Test was gebleken dat ik een matig valrisico had. Dat was wel even schrikken. Maar meteen had ik zoiets van: met die cursus kan ik er tenminste iets aan doen. Ik ging er open in en dacht: ik word hier alleen maar beter van.’

Annet kreeg tijdens de cursus steeds meer plezier in haar deelname. ‘De les begon met een warming-up en daarna allerlei been- en armoefeningen. Mark deed zelf ook mee en had elke keer wel iets nieuws voor ons in petto. De meeste oefeningen waren goed te doen, maar bij sommige voelde je je spieren echt branden. Wat ik fijn vond, is dat Mark ook tips gaf, bijvoorbeeld hoe je een obstakel als een hoge stoep het beste kunt nemen. Ook kregen we het advies om rustig op te staan. Dan voorkom je dat je ineens duizelig wordt en misschien valt. Even nadenken dus. Dat doe je niet altijd, maar dat soort dingen leer je tijdens de cursus.’

Heel gezellig

Ook niet onbelangrijk: de cursus is volgens Annet heel gezellig. ‘We oefenden altijd ongeveer drie kwartier en dronken daarna samen koffie. De sfeer was heel leuk en je leert de andere deelnemers steeds beter kennen. Tijdens de warming-up liepen we heen en weer op muziek. Als de muziek stopte, stelde Mark een vraag, bijvoorbeeld: waar ben je voor het laatst op vakantie geweest? Daarover moest je dan met degene naast je een praatje maken. Door de cursus heb ik ook nieuwe mensen uit het dorp ontmoet. Als we elkaar nu op straat tegenkomen, groeten we elkaar. Dat is toch leuk?’

De deelnemers gaan volgens Mark in de tien weken vaak met sprongen vooruit. ‘We beginnen met een nulmeting waarbij we onder andere de spierkracht en de balans van de deelnemers bepalen. Na tien weken meten we dit opnieuw. Meestal heeft 90 à 95 procent van de deelnemers dan vooruitgang geboekt. De cursus heeft dus echt effect. Dat blijkt ook uit de reacties die we na afloop van de cursus ontvangen. Mensen voelen zich stabieler en zekerder. Sommigen zeggen: “Ik durf weer in de tuin te werken” of “Ik loop nu vaker een blokje om”. Daar doen wij het voor.’

TOENAME ZELFREDZAAMHEID

Ook Annet merkt dat de cursus effect heeft gehad. ‘Ik voel me zekerder. Mijn spieren zijn steviger geworden en ik loop stabieler. Ik raad anderen zeker aan om de valpreventiecursus te volgen. Het meest waardevol aan de cursus vind ik dat je weer meer zelf kunt doen. Zo zorg je ervoor dat je zo lang mogelijk thuis kunt blijven wonen. Ik zeg: doen.’

In de laatste week van de cursus bespreekt de oefentherapeut altijd met de groep hoe zij een vervolg willen geven aan de valpreventiecursus. Mark: ‘We stimuleren de deelnemers te blijven bewegen, individueel of als groep. Er zijn genoeg mogelijkheden, zoals wandelgroepen en het beweegprogramma Meer Bewegen voor Ouderen die mooi aansluiten op de valpreventiecursus.’

Volgende keer deel 3: de warme overdracht naar structureel beweegaanbod.

VRAGEN EN MEER INFORMATIE

Onze specialist staat voor je klaar!

Heb je een vraag? Je kunt de coördinator Valpreventie bereiken via onderstaande contactgegevens.

Robin de Jong

Coördinator Valpreventie

  • molenlanden@teamsportservice.nl

In 21 minuten echt bijgepraat: waarom sport geen bijzaak is, maar basisbeleid moet worden

Beluister onze speciale, korte terugblik, en krijg:

✅ De belangrijkste lessen uit twee jaar gesprekken met toonaangevende experts

✅ Helder inzicht in de cruciale rol van sport en bewegen voor gezondheid, kansengelijkheid en sociale cohesie

✅ Een scherpe blik op wat er richting 2026 (en daarna) nodig is om sport structureel te verankeren in beleid

Essentiële maatschappelijke basis

Sport en bewegen zijn geen luxe. Ze vormen een essentiële basis voor een gezonde samenleving, sterkere wijken en gelijke kansen voor iedereen.

Deze rode draad komt terug in alle interessante en soms confronterende gesprekken die we de laatste twee jaar in de Sport & Samenleving-podcast voerden.

De praktijk blijft tegelijkertijd kwetsbaar. Kortlopende projecten, versnipperde akkoorden en aanhoudende financiële druk maken het moeilijk om duurzame impact te realiseren. Dat moet anders.

Concrete inzichten voor jou

In deze speciale compilatie-aflevering ontdek jij to-the-point de belangrijkste inzichten van de laatste twee jaar. Je hoort quotes en inzichten van veel deskundigen waaronder Erik Scherder, Ronnie van Diemen, Bram Orobio de Castro, Femke Roest, André de Jeu, Ageeth Telleman, Marloes Coenen, Hugo van der Poel, Mohammed Mohandis en Tina Bellemans.

Samen sport stevig verankeren

Onze oproep voor 2026 en daarna is helder: structurele samenwerking en langlopende afspraken, zodat sport stevig wordt verankerd in zorg, welzijn en onderwijs — als basisinfrastructuur en vorm van gezondheidsbescherming.

Laat je in slechts 21 minuten door Lennart volledig bijpraten over twee jaar Sport & Samenleving – en wat er nu echt nodig is om vooruit te komen. En breng het dan stap voor stap in praktijk, succes!

Luister hieronder nu naar aflevering #35 van de Sport & Samenleving Podcast!

👏 Snel delen met jouw LinkedIN-netwerk?

Volg deze link naar onze IN-post over deze waardevolle terugblik, en deel het met wie dit ook ‘moet’ weten.

Geselecteerde fragmenten komen uit deze afleveringen:

Abonneer je op de podcast

Geen aflevering meer missen? Abonneer je dan op de Sport & Samenleving Podcast. Deze is beschikbaar via onderstaande podcast apps. Maak uw keuze en veel luisterplezier!

Spotify Podcasts
Pocket Cast
iTunes

Team Sportservice ondersteunt gemeenten in Zuid-Holland bij een brede en op maat gemaakte aanpak van valpreventie. Het doel: valincidenten onder ouderen voorkomen en ervoor zorgen dat zij langer fit, mobiel en zelfstandig blijven. In drie stappen laten we zien wat de aanpak inhoudt en deelt een deelneemster haar ervaringen. Deel 1: de Fit Test.

Elke vier minuten belandt in Nederland een 65-plusser op de spoedeisende hulp na een valongeval. Daar moet verandering in komen, want valincidenten kunnen grote lichamelijke en mentale gevolgen hebben.  Ouderen kunnen lichamelijk letsel oplopen, maar ook bang worden om opnieuw te vallen. Deze angst kan leiden tot minder bewegen, verlies van zelfstandigheid en zelfs eenzaamheid.

Onze valpreventieaanpak begint daarom bij het opsporen van valrisico’s onder thuiswonende 65-plussers. Door meer te bewegen kunnen deze ouderen het valrisico verkleinen, hun vitaliteit vergroten en langer zelfstandig blijven (wonen). ‘We zijn met onze Fit Testen en Smart Floor on Tour aanwezig in de wijk en werken nauw samen met lokale welzijnsorganisaties. Zo bieden we thuiswonende 65-plussers op laagdrempelige wijze de kans om hun fitheid te testen en brengen we hun valrisico in kaart, zegt Mark Scheer, buurtsportcoach van Team Sportservice en gediplomeerd oefentherapeut van de In Balans-cursus.

Brief van de gemeente

Om zoveel mogelijk deelnemers te werven, krijgen 65-plussers vaak eerst een brief van de gemeente waarin zij worden uitgenodigd voor de Fit Test. Ook Annet Zweistra (80) kreeg zo’n brief. ‘Ik dacht: daar moet ik bij zijn. Ten eerste omdat een brief van de gemeente vertrouwen wekt. Je hebt dan eerder zoiets van: hier moet ik bij zijn. Bovendien wilde ik weten hoe het met mijn conditie was gesteld en was ik natuurlijk nieuwsgierig naar mijn valrisico.’

Door de nauwe samenwerking met gemeenten is de opkomst bij de Fit Testen vaak hoog, vertelt Mark. ‘Gemiddeld doen er zo’n 150 tot 200 ouderen aan mee. Voor wie er niet bij kan zijn, organiseren we regelmatig een tweede test. Ook dan komt er een vergelijkbaar aantal mensen op de Fit Test af. Nederland vergrijst, dus het aantal deelnemers zal de komende jaren alleen maar toenemen. We merken ook dat 65-plussers gezondheid en vitaal ouder worden steeds belangrijker vinden. Zij willen graag in beweging komen, ook om zelfstandig te kunnen blijven wonen.’

Slimme vloer

Tijdens de Fit Test worden verschillende zaken gemeten zoals coördinatie, kracht, lenigheid, snelheid en uithoudingsvermogen. Mark: ‘Daarnaast gebruiken we de Smart Floor, een slimme vloer van ongeveer vijf meter lang die met behulp van sensoren het looppatroon en de balans van deelnemers meet. Zij lopen heen en weer over de vloer en ondertussen wordt bepaald in welke mate er sprake is van een valrisico.’

Ook Annet heeft de Fit Test inmiddels afgerond. ‘Mijn lengte en gewicht werden eerst gemeten. Ik moest daarna in een apparaat knijpen om mijn knijpkracht te bepalen. Aan het eind werd ik gevraagd om verschillende oefeningen te doen, bijvoorbeeld vooroverbuigen en de grond proberen aan te raken en op een stoel zitten en weer gaan staan. Door over een speciale vloer te lopen, keken ze hoe stevig ik op mijn benen stond. Het was leuk om mee te maken, maar ik was vooral benieuwd naar de uitslag.’

Individueel besproken

Door het uitgebreide programma van de Fit Test krijgen deelnemers een goed beeld van hun fitheid en valrisico. De uitslag wordt individueel besproken met een buurtsportcoach of fysiotherapeut. Mark: ‘We bekijken de scores op de verschillende onderdelen. Met het resultaat van de Smart Floor bepalen we of iemand een laag, matig of hoog valrisico heeft.’

Het blijft niet bij het bespreken van de uitslag, want deelnemers krijgen ook meteen advies over hoe zij meer kunnen bewegen en hoe zij hun risico om te vallen kunnen verlagen. Mark: ‘Als iemand fit is en een laag valrisico heeft, kijken we hoeveel hij of zij al beweegt. Wie wat actiever wil worden, krijgt suggesties die passen bij de eigen situatie. Bijvoorbeeld een wandelgroep of een sportclub met activiteiten voor ouderen. De deelnemers weten vaak niet welke sport- en beweegactiviteiten er in hun gemeente zijn. Omdat wij goede contacten hebben met sport- en beweegaanbieders kunnen wij een gericht advies geven. Dat waarderen mensen enorm.’

Risico om te vallen

De deelnemers met een matig valrisico komen in aanmerking voor een valpreventiecursus in groepsverband, zoals In Balans, ontwikkeld door VeiligheidNL. Tien weken lang doen zij onder begeleiding van een gediplomeerde oefentherapeut oefeningen die hun balans, coördinatie, lenigheid en spierkracht verbeteren. Wie een hoog valrisico heeft, kan meedoen aan het één-op-één oefenprogramma Otago, eveneens van VeiligheidNL. Dit wordt gegeven door een fysiotherapeut.

De conditie van Annet was “best goed”, maar ze had wel een matig valrisico. ‘Ik kreeg het advies om de valpreventiecursus te volgen, vooral omdat ik het afgelopen halfjaar was gevallen. Ik weet niet eens meer hoe het gebeurde, ineens lag ik op de grond. Het was in Delft waar je van die keitjes hebt. Het regende, dus waarschijnlijk ben ik uitgegleden op zo’n keitje. Hoe dan ook, ik was blij dat ik mee kon doen aan de valpreventiecursus.’

Vragen en meer informatie

Heb je vragen of wil je meer weten over onze brede valpreventieaanpak? Neem dan contact op met Team Sportservice via zuidholland@teamsportservice.nl.

Volgende keer deel 2: de valpreventiecursus In Balans

Gasten: Guido Davio, André de Jeu en Lodewijk Klootwijk

“We moeten stoppen met kortcyclisch denken. Dat belemmert structurele samenwerking” – Guido Davio, NOC*NSF

Het Sportakkoord II loopt af in 2026. Tijd om de balans op te maken. Wat werkte goed? Wat moet anders? En hoe zorgen we dat sport en bewegen structureel verankerd worden in beleid, praktijk én financiering? En wat komt hierna?

In deze aflevering van de Sport & Samenleving Podcast gaan we in gesprek met Guido Davio (NOC*NSF), André de Jeu (VSG) en Lodewijk Klootwijk (POS). Vanuit hun rol als strategische partners reflecteren zij op het akkoord en kijken vooruit. We bespreken:

Ook komt de bredere maatschappelijke waarde van sport aan bod: van mentale gezondheid tot participatie, van jeugdzorg tot arbeidsmarkt. Hoe zorgen we dat sport en bewegen niet langer een ‘extraatje’ zijn, maar een integraal onderdeel van welzijn en preventie?

Over onze gasten

André de Jeu, directeur van Vereniging Sport en Gemeenten, pleit voor lokaal maatwerk en structurele samenwerking. “We weten al 15 jaar dat sport werkt. Nu moeten we het gewoon gaan doen.”

Guido Davio, directeur sportparticipatie bij NOC*NSF, benadrukt het belang van randvoorwaarden en data. “Het is geen koekjesfabriek. Maar we moeten wel weten of onze inzet rendeert.”

Lodewijk Klootwijk, directeur van het Platform Ondernemende Sportaanbieders, ziet kansen in hybride sportaanbod en samenwerking met welzijn. “We staan als sport niet dicht genoeg bij de mensen. Dat moet anders.”

Luister nu naar aflevering #34 van de Sport & Samenleving Podcast en ontdek hoe we samen bouwen aan een toekomstbestendig sportbeleid – voorbij akkoorden en richting duurzame impact.

Show notes:

Abonneer je op de podcast

Geen aflevering meer missen? Abonneer je dan op de Sport & Samenleving Podcast. Deze is beschikbaar via onderstaande podcast apps. Maak uw keuze en veel luisterplezier!

Spotify Podcasts
Pocket Cast
iTunes

De afgelopen maanden hebben we in de hele regio Duin- en Bollenstreek de Beweegwijzer Aangepast Sporten gelanceerd. Inmiddels zijn de fysieke gidsen verspreid in de vijf gemeenten die onderdeel uitmaken van regionale samenwerkingsverband. De beweegwijzer komt te liggen op vele locaties, zoals scholen, sportparken, buurthuizen, woon- en dagbestedingslocaties, zorginstellingen, revalidatiecentra en fysiopraktijken.

Volledig en overzichtelijk aanbod

De Beweegwijzer Aangepast Sporten is gericht op mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, of een chronische aandoening. Voor hen is het soms lastig om een passende sport- of beweegactiviteit te vinden. Om dit makkelijker te maken, hebben we in de beweegwijzer het volledige aanbod van aangepast sporten in de regio gebundeld. ‘Wie hulp nodig heeft bij het vinden van een activiteit of meer wil weten over lokale regelingen, kan terecht bij een van onze buurtsportcoaches in elke regio. Zij zijn expert op dit gebied en stellen zich in de beweegwijzer voor’, zegt Marieke Reitsma, regiocoördinator aangepast sporten bij Team Sportservice.

Activiteiten zijn overzichtelijk ingedeeld in categorieën zoals balsporten, watersporten, paardensport, dansen, fietsen en wandelen, vechtsporten en meer. Bij elke activiteit staat informatie over de sportaanbieder, inclusief contactgegevens, locaties en tijden. Marieke: ‘Speciale icoontjes geven aan welke activiteit geschikt is voor welke doelgroepen en welke leeftijdscategorie. Met de uitgebreide informatie in de beweegwijzer werken aan onze ambitie om sport en bewegen in de regio voor iedereen mogelijk en toegankelijk te maken!’

Bekijk de Beweegwijzer Aangepast Sporten

Regioverband Aangepast Sporten Duin- en Bollenstreek

Als Team Sportservice zijn wij de coördinator van het regioverband Aangepast Sporten Duin- en Bollenstreek. Hierin werken de gemeenten Katwijk, Noordwijk, Hillegom, Lisse en Teylingen met elkaar samen om sport- en beweegaanbod voor inwoners met een beperking zichtbaarder en meer toegankelijk te maken.

Wij vervullen een verbindende rol en ondersteunen de gemeenten om hun gezamenlijke ambities te realiseren. De uitgave van de beweegwijzer is hiervan een mooi voorbeeld.

Meer informatie over het Regioverband Aangepast Sporten Duin- en Bollenstreek

Overhandigd aan wethouders

Tijdens de lanceringen is het eerste exemplaar van de beweegwijzer feestelijk overhandigd aan de wethouders van de vijf gemeenten. Deze momenten waren gekoppeld aan speciale activiteiten voor de doelgroep:

Onze specialist staat voor je klaar!

Heb je een vraag? Je kunt de coördinator aangepast sporten bereiken via onderstaande contactgegevens.

Marieke Reitsma

Coördinator Aangepast Sporten

  • mreitsma@teamsportservice.nl
  • 06-55008871